Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Φλώρινας
Καρπός
του φετινού καλοκαιριού και του Οργανισμού «Πρέσπες» για το 2026 είναι ένα ελκυστικό
ποιητικό δημιούργημα, μια ποιητική συλλογή του Θανάση Γερμανίδη, που αποτυπώνει
όμορφες πτυχές της ζωής και της ψυχής του αγαπημένου συμπατριώτη μας, με τίτλο
του «Εκ βαθέων - Μνήμες» από τις «Φλωρινιώτικες Εκδόσεις» του Ιωάννη Αριστείδου,
με εκφραστικό καλλιτεχνικό εξώφυλλου του Φλωρινιώτη εικαστικού Ευάγγελου
Ταμουτσέλη και επιμέλεια από την φιλόλογο Κατερίνα Κουλουκάτση. Δική μας
υπόθεση δηλαδή, μια έκδοση που συνομιλεί ουσιαστικά με τον τόπο και
τον πολιτιστικό μας κόσμο: ένα ακόμη τεκμήριο της σύγχρονης πνευματικής
δημιουργίας της Φλώρινας.
Το ποιητικό
έργο του Θανάση Γερμανίδη, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Εκ Βαθέων – Μνήμες» είναι μια ποιητική κατάθεση που μοιάζει να
ξεκινά από τα βάθη της προσωπικής μνήμης για να συναντήσει κάτι πολύ ευρύτερο
και πιο κοινό: την ανθρώπινη εμπειρία, τον χρόνο που περνά, τους ανθρώπους που
μένουν μέσα μας, τον τόπο που μας διαμορφώνει και όλα εκείνα τα μικρά και
μεγάλα στιγμιότυπα που συγκροτούν τελικά την προσωπική μας ιστορία.
Το βιβλίο
αποτελεί μια σύνθεση των δύο προηγούμενων ποιητικών συλλογών του Θ. Γερμανίδη. Ο
τίτλος «Εκ Βαθέων» μας προϊδεάζει
για έναν λόγο εσωτερικό, εξομολογητικό, έναν λόγο που δεν επιδιώκει να
εντυπωσιάσει, αλλά να επικοινωνήσει. Και δίπλα του η λέξη «Μνήμες» λειτουργεί σαν δεύτερος πυρήνας
του βιβλίου. Γιατί η μνήμη στην ποίηση του Γερμανίδη πέρα από μια αναδρομή στο
παρελθόν, είναι ένας ζωντανός τόπος, όπου το χθες εξακολουθεί να συνομιλεί με
το σήμερα.
Ο ποιητής
επιστρέφει σε πρόσωπα, στιγμές, συναισθήματα και βιώματα, όχι για να τα
εγκλωβίσει στο παρελθόν, αλλά για να τα ξαναζήσει μέσα από τον ποιητικό λόγο.
Έτσι, η μνήμη γίνεται γέφυρα ανάμεσα
στον άνθρωπο που υπήρξαμε και στον άνθρωπο που είμαστε σήμερα.
Και ίσως εδώ
βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες αρετές της συλλογής: το προσωπικό βίωμα δεν
παραμένει μόνο προσωπικό, αλλά γίνεται συλλογικό. Μια ανάμνηση του ποιητή
μπορεί να ξυπνήσει μια δική μας ανάμνηση. Ένα πρόσωπο που εκείνος ανακαλεί
μπορεί να μας οδηγήσει σε ένα πρόσωπο που εμείς αγαπήσαμε. Μια εικόνα από τον
τόπο του μπορεί να γίνει εικόνα του δικού μας τόπου. Ένα συναίσθημα που καταγράφει
μπορεί να αποδειχθεί τελικά ένα συναίσθημα που έχουμε όλοι γνωρίσει.
Η έκφραση «εκ
βαθέων» παραπέμπει σε κάτι που βγαίνει από τα εσωτερικά βάθη του ανθρώπου. Και
αυτή ακριβώς είναι η δύναμη της εξομολογητικής ποίησης. Ο ποιητής στέκεται μέσα στη ζωή, θυμάται, συγκινείται,
αναστοχάζεται, χαίρεται, πονά, νοσταλγεί και, στη συνέχεια, μεταφέρει όλα αυτά
στον στίχο και η ποίηση γίνεται ένας τρόπος αυτογνωσίας.
Ο αναγνώστης βυθίζεται στην ποίησή του και απολαμβάνει τις
δημιουργίες του, τις λιτά γλαφυρές, πυκνές και αιχμηρές, ζουμερές και τρυφερές
μαζί. Πυκνός και περιεκτικός, μα εύληπτος ο ποιητικός του λόγος. Δίστιχα,
τρίστιχα, τετράστιχα. Όλα ταχτοποιημένα αρμονικά, με τάξη και με στοίχιση.
Ύμνοι
των αγνών ερώτων της νιότης, ποιήματα φορτωμένα μνήμες βασανιστικές και καημούς
φλωρινιώτικους. Ναι, φλωρινιώτικους, γιατί αλλιώτικοι οι καημοί του κάθε τόπου. Κι έτσι, το
βιβλίο αποκτά ιδιαίτερη αξία και μέσα από την τοπική του αναφορά, εφόσον η
Φλώρινα είναι ο τόπος που γίνεται μέρος της ταυτότητας του ποιητή.
Οι δρόμοι, οι
άνθρωποι, οι γειτονιές, οι εποχές, το κλίμα, οι εικόνες, οι κοινωνικές σχέσεις,
οι μικρές καθημερινές συνήθειες μετατρέπονται σε ψηφίδες μιας προσωπικής
μυθολογίας. Γιατί το έργο του Γερμανίδη συναντά μια σημαντική παράδοση της
τοπικής λογοτεχνικής δημιουργίας: την ανάγκη του ανθρώπου να διασώσει μέσα από τον λόγο την ψυχή του τόπου
του.
Αλλά επιδιώκει να διασώσει και ολοφυρμούς άλλων τόπων ελληνικών,
γιατί ο Θανάσης, από μικρός «μετανάστης» της πολιτικής βίας, «προσφυγόπουλο»
στον τόπο του, κρύβει πάντα μέσα στην καρδιά του ένα τραύμα διαμπερές, που φωτίζει
την ψυχή και δίνει αγαπητική διάσταση στον λόγο και στη δράση του.
Άφθονες οι πολιτικές αναφορές, οι αγώνες της νιότης, η χούντα και
το επικό Πολυτεχνείο, οι πληγές του εμφύλιου σπαραγμού, οι «χαρακιές στο σώμα»,
ο Εφιάλτης που τριγυρνάει ακοίμητος κάθε εποχή και η αιμορραγία της
μετανάστευσης. Βαθιά η κοινωνική ματιά σε όλα, παντού «η λάβα της οργής» για το
άδικο που εκτινάσσεται από τα «θεϊκά ηφαίστεια» κι αποδίδει τη δικαιοσύνη και
στεφανώνει την αγάπη για τον άνθρωπο.
Ποιήματα επωδοί στον «χρόνο που χάνεται και φεύγει, στα καλοκαίρια
που λιγοστεύουν, στους φίλους που λιγοστεύουν…», ήχοι και μυρωδιές που ξεχνιούνται.
Μνήμες θερισμού, παυσίλυπα, ακεσώδυνα ποιήματα, ο τόπος, τα αμπέλια, οι
πλαγιές, οι κάμποι, τα ποτάμια, οι Πρέσπες του ονείρου, η γη, η μήτρα μας, η
μητέρα γη, όλα βουτηγμένα στο άρωμα της φλαμουριάς της φλωρινιώτικης, που
πλημμυρίζει τις δροσερές θερινές μας νύχτες.
Υπαρξιακά θέματα, η πίκρα του τέλους, οι «ανέραστες στιγμές», η
βαθιά αγάπη της χαμένης μάνας, που η απώλειά της είναι η πιο βαθιά χαρακιά στη
μνήμη: «Μάικο, μητέρα μου, η ψυχή σου ανταμώνει τον ήχο του ποταμιού». Η
«εσωτερική μας αταξία», ο πόνος του ανεκπλήρωτου, που κατατρύχει την κάθε
ανθρώπινη ύπαρξη, οι «προσευχές που δεν εισακούστηκαν και οι Θεοί που ήταν
απόντες».
Και πάντα ο έρωτας! Που καθρεφτίζεται σαν ήλιος στο ποτάμι της ψυχής,
οι γυναίκες της νιότης που έφυγαν, η ομορφιά που βασιλεύει και χάνεται κι αυτή,
«οι θωπείες σε σγουρόπλοκη κόμη», «οι φιλήδονες χειλαψίες».
Αλλά και η ελπίδα, που ανθίζει στα πρόσωπα των νεογέννητων
παιδιών, η πίστη σε ένα μέλλον καλύτερο για όλους τους ανθρώπους, γιατί το
όνειρο θα δυναμώσει τα φτερά του και θα πετάξει και θα ’ρθουν «οι μέρες οι
ήμερες» και θα «χορτάσουν οι άνθρωποι έρωτα, ζεστό ψωμί, ρακί και μέλι».
Όλα αυτά κι άλλα πολλά, καραβάκια που σε ταξιδεύουν ήρεμα,
στοχαστικά, γλυκόπικρα, αισθησιακά στα πελάγη της σκέψης του δημιουργού τους.
Κλείνοντας, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο ποιητής Θανάσης ο
Γερμανίδης είναι πολλά σπουδαία πράματα ταυτόχρονα: είναι ο σύντροφος της
πολιτικής και της αυτοδιοίκησης, ο αγνός συμπατριώτης, ο ευγενής και ωραίος
Θανάσης του πολιτισμού, ο άριστος δάσκαλος, ο γοητευτικός άντρας, ο ευθύβολος
πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, ο έντιμος Θανάσης της Βουλής των Ελλήνων, ο
Θανάσης της αιώνιας Χριστίνας, ο αγαπημένος φίλος, ο αισθαντικός Φλωρινιώτης…
Πολλές ευχαριστίες, Θανάση Γερμανίδη, για το έργο σου! Ευτυχείς που
σε έχουμε ανάμεσά μας, να καταθέτεις το αδιαπραγμάτευτο υποδειγματικό ήθος σου,
να μας ομορφαίνεις τη ζωή με τις φωτεινές σκέψεις σου και να χαράζεις διαρκώς
στο πέρασμα των χρόνων στον αγαπημένο τόπο μας το θετικό κι εκφραστικό σου
αποτύπωμα!
Όλγα Μούσιου Μυλωνά
Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Φλώρινας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου