Ερώτηση Προς τον Υπουργό Υποδομών & Μεταφορών

 

Θέμα: «Συνεχιζόμενη επιχειρησιακή ανεπάρκεια και θεσμικά ελλείμματα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ»

 

Βρισκόμαστε σήμερα, τριάμισι (3.5) χρόνια από τη σύσταση του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) και ο Οργανισμός εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές και συστημικές δυσλειτουργίες, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα την επιχειρησιακή του ικανότητα.

 

Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από σχετικό Υπηρεσιακό Σημείωμα που υπογράφεται από το σύνολο των Διερευνητών Αεροπορικών Ατυχημάτων και Σοβαρών Συμβάντων του ΕΟΔΑΣΑΑΜ και απευθύνεται προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών. Μάλιστα, οι Διερευνητές δηλώνουν χαρακτηριστικά ότι το πλαίσιο λειτουργίας του τομέα «αντί να βελτιώνεται, χειροτερεύει».

 

Το εν λόγω κείμενο περιγράφει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

 

§  Σημαντική υποστελέχωση σε διερευνητές και διοικητικό προσωπικό

Δεν έχει προσληφθεί κανένας διοικητικός υπάλληλος - όλο το προσωπικό έχει διατεθεί από το Υπουργείο. Επιπλέον, οι Διερευνητές του Αεροπορικού Τομέα είναι λιγότεροι από τις προβλέψεις του νομοθετικού πλαισίου, ενώ δεν υπάρχει ούτε ένας οδηγός στην υπηρεσία.

 

§  Έλλειψη οικονομικών πόρων και υλικοτεχνικής υποδομής

Ο προϋπολογισμός του τομέα είναι ανεπαρκής, ενώ παράλληλα δεν εφαρμόζονται οι προβλέψεις του Ν5014/2023 σε σχέση με το μισθολόγιο των Διερευνητών, με αποτέλεσμα τη μη προσέλκυση εξειδικευμένου προσωπικού, αλλά και τις αποχωρήσεις/παραιτήσεις στελεχών του Οργανισμού.

 

§  Οργανωτικές δυσλειτουργίες

Η διαδικασία για τις μετακινήσεις διερευνητών, ώστε να υπάρχει άμεση ανταπόκριση μετά το εκάστοτε συμβάν κρίνεται ακατάλληλη. Ενώ ο Ν5014/2023 προβλέπει ειδικό λογαριασμό 3 εκατομμυρίων ευρώ για αμοιβές, αποζημιώσεις κτλ, δεν υπάρχει καμία πληροφορία περί ενεργοποίησής του.

 

Ταυτόχρονα, αναφέρονται προβλήματα λόγω της - μακροχρόνιας πλέον - απουσίας Προέδρου του Οργανισμού, της απουσίας νομικού τμήματος εντός του φορέα και της απουσίας πλαισίου για σύναψη συμβάσεων με τεχνικούς συμβούλους και ιδιωτικά εργαστήρια.

 

§  Ζητήματα ανεξαρτησίας

Το γεγονός ότι ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ εξαρτάται από προσωπικό άλλου φορέα, ότι δεν έχει επαρκείς οικονομικούς πόρους και ότι έχει συσσωρεύσει οφειλές προς τρίτους, εγείρει ζητήματα ανεξαρτησίας του Οργανισμού, όπως αυτή ορίζεται από τους ευρωπαϊκούς Κανονισμούς και τον ICAO.

 

Συνέπεια των παραπάνω, όπως υπογραμμίζουν οι Διερευνητές Αεροπορικών Ατυχημάτων, αποτελεί η συσσώρευση πενήντα εννέα (59) ανολοκλήρωτων διερευνήσεων και η μη έγκαιρη  έκδοση των σχετικών Πορισμάτων και Συστάσεων Ασφαλείας, σε απόκλιση από τα χρονικά όρια των ευρωπαϊκών Κανονισμών και του ICAO. Είναι λοιπόν εμφανές ότι ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ αδυνατεί να ανταποκριθεί στον θεσμικό του ρόλο.

 

Δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να πούμε ότι ‘πέφτουμε από τα σύννεφα’ με αυτή την εξέλιξη, δεδομένου ότι ειχαμε εγκαίρως διατυπώσει τις αμφιβολίες μας σε ό,τι αφορά την πληρότητα του θεσμικού πλαισίου σε ό,τι αφορά τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Ήδη από την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου για τη σύστασή του, τον Ιανουάριο του 2023, είχαμε αναδείξει ότι δεν τηρούνται βασικοί όροι που θέτει η κοινοτική νομοθεσία, με τον Οργανισμό να αντιμετωπίζει ζητήματα ανεξαρτησίας, έλλειψης πόρων και μόνιμου προσωπικού.

 

Μάλιστα, παρά την αναγκαιότητα που προέκυψε για τη διεξαγωγή μιας έρευνας από ανεξάρτητο φορέα σε σχέση με τα αίτια του τραγικού δυστυχήματος των Τεμπών, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ παρέμεινε ουσιαστικά ανενεργός για εννέα μήνες, μέχρι το Σεπτέμβριο του 2023, όταν διορίστηκαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.

 

Ακόμα και τότε όμως συνέχισε να είναι μη λειτουργικός, αφού δεν είχε στελεχωθεί. Οι πρώτοι δύο διερευνητές προσελήφθησαν μόλις τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2024, με μετάταξη από τη ΣΤΑΣΥ και τη ΡΑΣ αντίστοιχα.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκφράσει σε διαδοχικές επιστολές της, ήδη από τον Ιούλιο του 2023, την ανησυχία της για την καθυστέρηση στο να καταστεί ο φορέας επιχειρησιακός.

 

Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

 

1.      Πώς αξιολογεί το Υπουργείο το περιεχόμενο του πρόσφατου υπηρεσιακού σημειώματος, το οποίο καταδεικνύει ότι ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές επιχειρησιακές δυσλειτουργίες;

 

2.      Σε ποιες άμεσες ενέργειες θα προβεί για την πλήρη στελέχωση του αεροπορικού τομέα με διερευνητές και διοικητικό προσωπικό, σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 5014/2023;

 

3.      Έχει διασφαλιστεί η πλήρης κάλυψη των αναγκών σε εξοπλισμό, τεχνική υποστήριξη και νομική συνδρομή του Οργανισμού;

 

4.      Πώς εγγυάται το Υπουργείο τη λειτουργική και θεσμική ανεξαρτησία του ΕΟΔΑΣΑΑΜ υπό το ισχύον πλαίσιο;

 

5.      Ποιο ήταν το ακριβές χρονοδιάγραμμα από τη σύσταση του Οργανισμού έως την πλήρη επιχειρησιακή του ενεργοποίηση και πού οφείλονται οι καθυστερήσεις που σημειώθηκαν;

 

6.      Σε ποιο βαθμό έχουν ληφθεί υπόψη οι επισημάνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε σχέση με τα ζητήματα ανεξαρτησίας του Οργανισμού;

Οι ερωτώντες Βουλευτές,

 

Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)

Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)

Δρίτσας Θεόδωρος

Ευκλείδης Τσακαλώτος