ΕΡΩΤΗΣΗ
Του: Βιλιάρδου
Βασίλειου, Βουλευτή Β1' Βορείου Τομέα Αθηνών
ΠΡΟΣ: Τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Αθήνα, 30/04/2026
ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ
Θέμα: «Ενεργειακή αυτάρκεια» Κύριε Υπουργέ,
Λαμβάνοντας υπόψη: (Α) Τις εξελίξεις που
πυροδότησε η στρατιωτική εμπλοκή στο
Ιράν με επακόλουθο την παγκόσμια ενεργειακή αστάθεια σε σημείο ενεργειακής κρίσης, (Β) Το γεγονός ότι το 2026, σύμφωνα με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, θα είναι το έτος που μπαίνει
οριστικά τέλος στη λιγνιτική ηλεκτροπαραγωγή στην Ελλάδα, με τις τελευταίες Μονάδες να σβήνουν
τα φουγάρα τους σε Πτολεμαΐδα και σε Άγιο Δημήτριο,
(Γ) Τη ραγδαία μεταβολή του ενεργειακού
χάρτη της χώρας, δεδομένου ότι, στις αρχές της δεκαετίας του ’90,
ο λιγνίτης κάλυπτε
σχεδόν το 80% της ηλεκτροπαραγωγής, το 2024 το ποσοστό αυτό έπεσε στο
4%, ενώ, στο τέλος
Απριλίου 2026, συρρικνώθηκε
περαιτέρω στα επίπεδα του 2,90% και την ίδια στιγμή, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
έχουν φτάσει να καλύπτουν σχεδόν το 57,3% της ζήτησης, με το φυσικό
αέριο να κινείται κοντά στο 26,6%,
(Δ) Την ξεκάθαρη θέση
του ΑΔΜΗΕ, ο οποίος, επαναξιολογώντας το ζήτημα της επάρκειας της χώρας σε ηλεκτρισμό, εισηγείται
την παραμονή της λιγνιτικής μονάδας «Πτολεμαΐδα 5» στο σύστημα, τουλάχιστον μέχρι το 2027, καθώς, ο ως
άνω Διαχειριστής για την ασφάλεια
του ηλεκτρικού συστήματος κρίνει ότι η απόσυρση
της «Πτολεμαΐδας 5» είναι υψηλού
ρίσκου για την ασφαλή τροφοδοσία της χώρας σε ηλεκτρισμό, τη χειμερινή
περίοδο και ότι η απόσυρση
της θα διαταράξει την ομαλή τροφοδοσία
της χώρας σε ηλεκτρισμό, με
αποτέλεσμα η επάρκεια της χώρας σε ηλεκτρική ενέργεια να εξαρτάται από τις
εισαγωγές, που δεν είναι
βέβαιο ότι θα υπάρχουν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες,
(Ε) Την επαναλειτουργία
Μονάδων εξόρυξης λιγνίτη σε χώρες όπως η Ιταλία και Γερμανία με σκοπό την ενεργειακή τους αυτάρκεια, (Στ)
Το ότι, στα πλαίσια διακρατικής
συμφωνίας, καθημερινά, εκτελούνται δρομολόγια μεταφοράς λιγνίτη από την Ελλάδα προς
τα Σκόπια, μέσω του τελωνείου της Νίκης, στην Φλώρινα,
με το λιγνίτη να καλύπτει, κυρίως, τις
ανάγκες του εργοστασίου παραγωγής
ενέργειας στο Μοναστήρι (Σκόπια),
ενώ, μέρος των εν λόγω
ποσοτήτων χρησιμοποιείται και στο
θερμοηλεκτρικό εργοστάσιο του Σολομέ,
Ερωτάται ο κ.
Υπουργός:
1. Ποιες
πρωτοβουλίες προτίθεστε να αναλάβετε
στο πλαίσιο της παραπάνω αναφερόμενης θέσης του ΑΔΜΗΕ, για την αποφυγή προβλημάτων επάρκειας των αποθεμάτων
ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα;
2. Είναι στις προθέσεις σας ο επανακαθορισμός της ενεργειακής κατεύθυνσης της χώρας μας, στη βάση των πολιτικών που
εφαρμόζουν χώρες, όπως η
Γερμανία και η Ιταλία;
3. Πόσοι τόνοι
λιγνίτη πέρασαν από το ως άνω Τελωνείο της Νίκης προς τα Σκόπια, κατά την τελευταία διετία;
4.
Σε ποια τιμή διατίθεται ο λιγνίτης που πουλάμε στα Σκόπια;
Ο Ερωτών Βουλευτής
ΘΕΜΑ: «Απάντηση σε Ερώτηση»
Νικόλαος
Τσάφος – Υφυπουργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας
«Θα ξεκινήσω από τη μεγάλη εικόνα. Η απολιγνιτοποίηση
στη χώρα μας, όπως έχουμε πει πολλές φορές, ξεκίνησε το 2005. Το 2005 ήταν η
χρονιά που η ηλεκτροπαραγωγή από λιγνίτη έφτασε στο αποκορύφωμά της. Έκτοτε έχει ξεκινήσει μία σταδιακή πτώση στην εξάρτηση
της χώρας από τον λιγνίτη. Αυτό έχει συμβεί ανεξάρτητα από
το ποιος ήταν κυβέρνηση και τι άλλο συνέβαινε στον κόσμο.
Ενδεικτικά, το 2005-2014 είχαμε μια μείωση περίπου
27%. Επί ΣΥΡΙΖΑ υπήρχε μια μείωση σχεδόν 50%. Αν δείτε τους έξι μήνες παραγωγής
πριν αναλάβει ο ΣΥΡΙΖΑ και τους τελευταίους έξι μήνες επί ΣΥΡΙΖΑ, υπήρχε
μια μείωση περίπου
50%. Επί Νέας Δημοκρατίας έχουμε
πάρει το τελευταίο κομμάτι που είχε
απομείνει από τον λιγνίτη και αυτό σιγά-σιγά το μειώνουμε στο μηδέν.
Αυτό συμβαίνει για τους εξής λόγους: Η Ελλάδα δεν έχει
υψηλής ποιότητας λιγνίτη. Αυτό είναι το ένα.
Πέρα από την «Πτολεμαΐδα 5» είχαμε διαχρονικά και πολύ παλιές μονάδες, οι οποίες είναι ιδιαίτερα
ρυπογόνες. Έχουμε όντως την «Πτολεμαΐδα 5», η οποία είναι μια νέα μονάδα. Αυτή
η μονάδα πέρυσι λειτούργησε στο 19% της δυναμικότητάς της, δηλαδή από την ενέργεια
που θα μπορούσε να είχε παράξει,
αν δούλευε 24 ώρες το εικοσιτετράωρο και την ενέργεια
που όντως παρήγαγε,
αυτός ο λόγος ήταν 19%. Φέτος αυτό το ποσοστό είναι στο 7%.
Αυτό είναι το πόσο παράγει η «Πτολεμαΐδα 5» φέτος σε σχέση μ’ αυτό που μπορεί
να παράξει. Φέτος έχει παράξει 18 μέρες. Είμαστε τώρα στην 117η μέρα της
χρονιάς.
Ένας πολύ σημαντικός λόγος που συμβαίνει αυτό είναι διότι
οι εκπομπές του λιγνίτη είναι
πάρα πολύ υψηλές. Είχαμε
πρόσφατα τη δημοσιοποίηση στοιχείων από την Eurostat όπου πρακτικά η
«Πτολεμαΐδα 5» έχει μία ένταση εκπομπών περίπου 1,14 τόνους ανά μεγαβατώρα.
Τι σημαίνει αυτό; Σήμερα το διοξείδιο του άνθρακα στην Ευρώπη έχει ένα κόστος περίπου 75 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι η «Πτολεμαΐδα 5» μόνο για να καλύψει τις εκπομπές, δηλαδή αν
είχε τον λιγνίτη διά μαγείας, αν δεν χρειαζόταν να δουλέψει κανένας άνθρωπος
στο εργοστάσιο, μόνο για να καλύψει τις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα, χρειάζεται 85 ευρώ. Αντιλαμβάνεστε ότι αυτή η μονάδα δεν είναι
πια ανταγωνιστική στο μείγμα της χώρας. Μάλιστα, αν δείτε προηγούμενα έτη, την
πτώση του λιγνίτη κυρίως την αντικατέστησαν οι εισαγωγές.
Άρα, αυτό που λέμε «ο ανταγωνιστικός φθηνός εγχώριος
λιγνίτης που μας δίνει αυτονομία», αυτό δεν υπήρχε ποτέ στο παρελθόν. Αυτό που
βλέπαμε ήταν ένας ακριβός λιγνίτης, ο οποίος επειδή δεν μπορούσε να
ανταγωνιστεί την παραγωγή των άλλων χωρών, μας οδηγούσε σε σταδιακά
περισσότερες εισαγωγές.
Άρα, για εμάς είναι ξεκάθαρο
ότι όταν έχουμε αυτά τα αντικειμενικά στοιχεία
μπροστά μας, έχουμε μία μονάδα η οποία είναι ασύμφορη,
δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις υπόλοιπες μονάδες
και τις ΑΠΕ που υπάρχουν στο σύστημα. Χρειάζεται 85 ευρώ τη μεγαβατώρα μόνο για να καλύψει το κόστος του διοξειδίου
του άνθρακα.
Όταν βλέπει κάποιος αυτά τα νούμερα, αντιλαμβάνεται
ότι η απολιγνιτοποίηση είναι μονόδρομος, όπως
είναι μονόδρομος και σε πάρα πολλές άλλες
ευρωπαϊκές χώρες που έχουν διαλέξει
τον ίδιο δρόμο. Κοίταζα σήμερα ότι όλες οι χώρες
που έχουν μικρότερη
μείωση λιγνίτη από εμάς, έχουν
πιο ακριβές τιμές.
Κύριε Κουκουλόπουλε, σας είπα ξεκάθαρα
ότι η παραγωγή από λιγνίτη
είναι κάτι που στη χώρα μας
μειώνεται σταδιακά εδώ και είκοσι χρόνια. Οποιοσδήποτε και να είχε κυβερνήσει
την Ελλάδα εκείνο τον καιρό. Το 2005 ήταν η αποκορύφωση. Κάποτε
πιο γρήγορα, κάποτε
πιο αργά, ο λιγνίτης έχει εξαφανιστεί,
έχει μειωθεί στο μίγμα μας. Το ίδιο ακριβώς έχει συμβεί και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Και στις
ευρωπαϊκές χώρες που δεν έχει συμβεί στον ίδιο βαθμό που έχει συμβεί στην
Ελλάδα, αυτές οι χώρες σήμερα έχουν πιο ακριβό ρεύμα από τη χώρα μας.
Σας εξηγώ, επίσης, ότι οι εκπομπές της Πτολεμαΐδας 5
είναι δεδομένες. Σας τα ανέφερα. Είναι δημοσιοποιημένα στοιχεία από την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή οι εκπομπές. Και ότι με τις σημερινές τιμές του διοξειδίου
του άνθρακα χρειάζεται η μονάδα 85 ευρώ μόνο και μόνο για να καλύψει το κόστος
των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα.
Θέλω να κάνω μια μικρή παρένθεση, διότι έχει αξία αυτό
στον δημόσιο διάλογο. Άμα δείτε την περίοδο 2012-2017, όταν σχεδιαζόταν αυτή η
μονάδα και ωρίμαζε, η τιμή των εκπομπών στην Ευρώπη ήταν 6 ευρώ, οπότε εγώ
μπορώ να καταλάβω ότι κάποιος που σκέφτεται και βλέπει 6 ευρώ σχεδιάζει
διαφορετικά από έναν κόσμο που καταλήγει να έχει 75 ευρώ -και σε προηγούμενες χρονιές είχαμε φτάσει και 80 και 90 και 100 ευρώ τον τόνο. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι σήμερα
αυτό είναι το κόστος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην
Ευρώπη και ότι η Πτολεμαΐδα με το προφίλ που έχει δεν είναι ευέλικτη -είναι
πολύ μεγάλη μονάδα- είναι πάρα πολύ ακριβή μόνο για το κόστος του διοξειδίου
του άνθρακα και γι’ αυτό και δεν μπαίνει στην αγορά.
Κάνατε μια αναφορά για τον ΑΔΜΗΕ. Θέλω να είμαι
σαφέστατος. Ο ΑΔΜΗΕ, όπως και όλοι μας, κάνει μια συνεχή αξιολόγηση διαφόρων
σεναρίων. Και εμείς στο Υπουργείο και η ΡΑΑΕΥ και άλλοι χειριστές κάνουν
συνέχεια σενάρια δυσμενή και ακόμη πιο δυσμενή σενάρια για να βεβαιωθούμε ότι η
χώρα μας έχει την απαραίτητη ανθεκτικότητα, δεδομένου του τι βλέπουμε στον
κόσμο. Αυτό, λοιπόν, που έχει κάνει ο ΑΔΜΗΕ είναι να μας έχει παρουσιάσει μια
σειρά από τέτοια δυσμενή και ακόμη πιο δυσμενή σενάρια και έχει μοιραστεί κάποια
αποτελέσματα για το τι θα σήμαιναν αυτά τα σενάρια για τη χώρα μας. Και αυτό
είναι κάτι που αξιολογούμε.
Αλλά δεν θέλω να συγχέουμε την ανάλυση δυσμενών και
πολύ δυσμενών σεναρίων με την πραγματικότητα ότι αυτήν τη στιγμή όποιος μιλάει
για χρήση, συνέχιση και διαιωνισμό, ουσιαστικά, της Πτολεμαΐδας 5 -γιατί αυτό συζητάμε- πρέπει
για να επιτευχθεί αυτό κάπως
να πληρώσουμε παραπάνω
το ρεύμα γιατί αυτή η μονάδα δεν είναι οικονομικά ανταγωνιστική.»
O
Υφυπουργός Νικόλαος Τσάφος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου